Connect with Us

Martesë me të vdekur, bileta për kafshët në tren, ja disa nga ligjet më të çuditshme që ka sot Franca

Blog

Martesë me të vdekur, bileta për kafshët në tren, ja disa nga ligjet më të çuditshme që ka sot Franca

Publikuar

-

Franca është një vend i njohur për shumëkënd. E megjithatë, ka shumë fakte të çuditshme, që mund të mos i keni ditur për këtë vend të madh evropian. Disa janë të lezetshme, ca të neveritshme, dhe të tjerat janë thjesht të pabesueshme. 

Mund të martoheni ligjërisht me një person të vdekur

Shprehja “derisa vdekja të na ndajë”, nuk vlen gjithmonë për francezët, të cilët mund të martohen ligjërisht edhe me një të vdekur. Nekrogamia, martesa midis të gjallëve dhe të vdekurve, ka qenë e ligjshme në Francë që nga shekulli XIX, por u bë e famshme gjatë Luftës së Parë Botërore. 

Në atë kohë, shumica e martesave përfshinin gra që martoheshin me të dashurin e tyre të ndjerë, të vrarë në frontin e luftës. Martesat ishin të nevojshme, për të siguruar që fëmijët e ushtarëve të ndjerë, të ishin trashëgimtarë të ligjshëm të baballarëve të tyre. Ndërkohë, ligji aktual i nekrogamisë u shfaq për herë të parë në vitin 1959, kur 423 njerëz vdiqën si pasojë e shembjes së Digës Malpas. 

Iren Jodar, e fejuara e njërit prej viktimave, Andre Kapra, i shkruajti një letër presidentit Sharl De Gol, duke kërkuar të martohej me të fejuarin e saj të vdekur. Presidenti pranoi. Por ka edhe disa kushte të përcaktuara për këtë lloj martese. Partneri i gjallë, duhet të ketë një arsye të fortë për ta dëshiruar këtë lloj martese. Ndërkohë kur partneri i vdekur është burri, martesa ndodh zakonisht pasi partnerja e tij e gjallë është shtatzënë.

Sistemi “Viager”, ose kur blerësi shpreson që pronari i shtëpisë së vdesë sa më pare…

Në Francë harrojeni hipotekën, pasis francezët përdorin shpesh sistemin “Viager”, që mund të cilësohet si një kombinim i lojërave të fatit dhe hipotekës. Aspiranti për t’u bërë pronar i një shtëpie (blerësi), i bën një pagese paraprake pronarit të shtëpisë (shitësit), në varësi të vlerës së shtëpisë. 

Blerësi vazhdon të kryejë pagesa më të vogla ndaj shitësit çdo muaj, derisa ky i fundit vdes. Më pas blerësi bëhet pronar i shtëpisë. Por kjo marrëveshje ka rreziqet e veta, po të kihet parasysh se është e pamundur të parashikohet kur do të vdesë një person. Shpeshherë, blerësit kërkojnë të marrin fshehtazi informacione mbi shëndetin e pronarit të shtëpisë, para se të bien dakord për një marrëveshje. 

Kjo përfshin vëzhgimin e mënyrës së sjelljes së tyre, apo kontrollin e banjës së tyre, për të konfirmuar nëse janë duke u kuruar, dhe për çfarë lloj sëmundje. Disa shitës të zgjuar, shtirren sikur janë keq me shëndet, kur një blerës potencial vjen të vizitojë shtëpinë. Siç u tha më lart, ky lloj sistemi nuk siguron gjithmonë fitoren e blerësit. 

Rasti më i famshëm është i Zhan Kalmen, që nënshkroi në një marrëveshje të tillë me avokatin e saj, Andre-Fransua Rafraj në vitin 1965. Kalmen ishte në atë kohë 90 vjeçe. Rafraj 45 vjeç, mendonte se kishte nënshkruar një marrëveshje të mirë. Ai i paguante një shumë të madhe parash çdo muaj, 2.500 franga (ose 500 dollarë). 

Por Kalmen jetoi edhe 32 vjet të tjera, deri në moshën 122-vjecare, duke mbajtur ende rekordin e njeriut më jetëgjatë në botë. Rafraj vdiq në vitin 1995. E shoqja vazhdoi të kryente pagesat mujore ndaj Kalmen, derisa ajo vdiq 2 vjet më vonë. Marrëveshja rezultoi një katastrofë, pasi deri atëhere Rafraj dhe e veja e tij, e kishin paguar mbi dy herë vlerën reale të shtëpisë. 

Qeveria i detyron me ligj radiot të transmetojnë këngë franceze

Në vitin 1994, qeveria miratoi një ligj, sipas të cilit 40 përqind e këngëve që transmetohen në radiot e vendit, duhet t’i përkasin artistëve francezë dhe të jenë të kënduara në gjuhën frënge. Me kalimin e viteve, kjo krijoi një skenar të çuditshëm, ku radiot vazhdonin të luanin të njëjtën këngë pa pushim, vetëm për t’iu përmbajtur kuotës së përcaktuar në ligj. 

Në treçerekun e kohës, luheshin vetëm 10 këngë. Kjo pjesërisht edhe për faktin se nuk kishte mjaft këngë dhe muzikantë francezë. Për më tepër, shumë artistë francezë këndonin gjithashtu në anglisht. Sidoqoftë, problemi më i madh ishte vetë publiku, që preferonte më shumë muzikën në gjuhën angleze. 

Radiot po ankoheshin se po humbnin dëgjuesit. Në shenjë proteste në vitin 2015, ato refuzuan të luanin ndonjë këngë franceze për 1 ditë të tërë. Qeveria e ndryshoi ligjin, dhe e uli kuotën në 35 përqind. Ajo shtoi gjithashtu se për gjysmën e kohës, radiot mund të transmetojnë vetëm 10 këngët më të njohura franceze. 

Shoferët ndalohen të përdorin telefonin, kur parkojnë buzë rrugës

Në vitin 2018, qeveria franceze miratoi një ligj që i ndalon shoferët të përdorin telefonat e tyre celularë, gjatë kohës që po kanë parkuar buzë rrugës. Ky lloj ndalimi, vlen edhe kur makina është e fikur. Shoferët mund ta përdorin telefonin e tyre, vetëm kur ndalen në një parking të ligjshëm. Ata mund t’i përdorin telefonat e tyre në anën të rrugës, vetëm nëse makina ka pësuar defekt. Në çdo rast tjetër, shoferët gjobiten me 135 euro, dhe heqje të 3 pikëve nga patenta.

Ligji ndalon fotografimin natën të Kullës Eifel 

Ndriçimi në Kullën Eifel, cilësohet si një vepër arti me të drejtat e drejtat e autorit, çka e bën të paligjshme fotografimin e saj natën, apo shpërndarjen e fotos pa leje në mediat sociale. Ligji bazohet në ligjin e të drejtës së autorit të Bashkimit Evropian, që mbron veprat origjinale të artit gjatë jetës së krijuesve, dhe 70 vjet pasi ata kanë vdekur. Ndriçimi në kullën e famshme, u realizua vetëm në vitin 1985. 

Bileta për kafshët që udhëtojnë në tren 

Operatori shtetëror i hekurudhave franceze, u kërkon udhëtarëve të paguajnë 7 euro për kafshët që peshojnë nën 6 kg. Ndërsa biletat për kafshët mbi 6 kg, janë sa gjysma e çmimit të një bilete të klasit të dytë. Vetëm qentë që shërbejnë si guidë për personat e verbër, mund të udhëtojnë në trena pa pagesë. 

Qeveria jep çmime për familjet që rritin me sukses fëmijët e tyre

Më 26 maj 1920, qeveria franceze miratoi dhënien e Medaljes së Nderit të Familjes për gratë që rrisnin të vetme dhe me sukses të paktën 4 fëmijë. Çmimi u krijua për të vlerësuar gratë, fëmijët e të cilave mbetën pa baba, pasi bashkëshortët e tyre vdiqën në Luftën e Parë Botërore. Kishte 3 variante të këtij çmimi:medalje ari për gratë me 8 ose më shumë fëmijë, argjendi për gratë me 6 ose 7 fëmijë, dhe bronzi për ato me 4 ose 5 fëmijë.

Përshtatur nga CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Studimi/Pirja e paracetamolit gjatë shtatëzanisë, i bën fëmijët hiperaktivë, dhe u shkakton probleme me përqendrimin

Publikuar

-

Nga

Një studim i ri nga Universiteti i Bristolit në Britaninë e Madhe, u shtohet provave që lidhen me efektet e mundshme anësore nga pirja e e paracetamolit gjatë shtatëzanisë. Hulumtimi i botuar në revistën “Paediatric and Perinatal Epidemiology”, shqyrtoi nëse ka ndonjë ndikim mes pirjes së paracetamolit në mesin e shtatzënisë, dhe sjelljes së pasardhësve nga 6 muajsh në 11 vjeç, memories dhe nivelin të inteligjencës deri në moshën 17-vjeçare. 

Paracetamoli, përdoret zakonisht për të lehtësuar dhimbjen gjatë shtatzanisë, dhe rekomandohet si një kurë në shumë vende. Studiuesit e Universitetit të Bristol, shqyrtuan në studimin e tyre 14.000 fëmijë. Kur ishin në muajin e shtatë të shtatzanisë, 43 përqind e nënave të tyre, thanë se kishin pirë “ndonjëherë” ose më shpesh paracetamol gjatë 3 muajve të mëhershëm. 

Studiuesit ekzaminuan më pas rezultatet e nivelit të kujtesës së fëmijëve, nivelit të inteligjencës IQ, dhe testet e zhvillimit parashkollor, temperamentit dhe sjelljes. Ata gjetën një lidhje midis pirjes së paracetamolit dhe hiperaktivitetit, por edhe problemeve me përqëndrimin e fëmijëve, si dhe sjelljeve të tjera problematike tek fëmijët e vegjël.

Djemtë duket se ishin më të ndjeshëm se vajzat, ndaj efekteve të mundshme që ka në sjellë ky ilaç. Studimi u drejtua nga profesoresha Xhin Golding. Ajo tha se grupi mori 135 rezultate të ndryshme tek fëmijët e përfshirë në studim. 

“Nga 135 rezultatet që kemi shqyrtuar, ne gjetëm një lidhje me aftësinë njohëse. Ndërkohë 12 prej rezultateve, u shoqëruan me ndryshime në sjellje dhe temperament. Dhe këto lidhje nuk mund të shpjegohen me gjëra të tilla si dhimbja e kokës, shpinës, infeksionet, të ardhurat financiare dhe stili i jetesës. 

Në zbuluam se teksa fëmija rritej, kjo lidhje dobësohej. Ajo ishte më e fortë në mesin e fëmijëve 3-4 vjeç, por zhduket në moshën 8-vjeçare”- deklaroi ajo. Sipas drejtuesit së studimit, fakti që fëmijët i tejkaluan këto sjellje problematike është qetësues. Por ai shtron pyetjen, nëse do të kostatohen lidhje të tjera gjatë viteve të adoleshencës. 

Ndërkohë, sipas Golding është e arsyeshme të sugjerohet që gratë shtatzëna duhet të zvogëlojnë në maksimum konsumimin e ilaçeve, përfshirë ato pa recetë, aty ku është e mundur, pasi asnjë ilaç nuk mund të dëshmohet se është plotësisht i sigurtë për fëmijën, që ndodhet ende në barkun e nënës. “Është më rëndësi, që gjetjet tona të testohen në studime të tjera”- përfundoi studiuesja.  / Përshtatur nga CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Dilema/Për sa orë gjumë kemi nevojë?

Publikuar

-

Nga

Kur kemi qenë fëmijë, mund të kemi protestuar dhjetëra here, duke mos dashur të flejmë në drekë. Por si të rritur, e dimë se gjumi është jetik për mirëqenien tonë. Shekspiri e quante gjumin “banjën e ëmbël pas një pune raskapitëse, balsamin e mendjeve të lënduara, ushqimin kryesor në jetë”.

Përtej shprehjeve poetike, gjumi është shumë i rëndësishëm. Një studim i kohëve të fundit me 1.600 njerëz, mbështeti gjetjet e mëhershme se një gjumë i pamjaftueshëm, lidhet me mungesën e vëmendjes, dhe gjykime më të dobëta. Gjithashtu, dihet se mungesa e gjumit, mund të shkaktojë çrregullime bipolare. 

Dhe kemi mësuar së fundmi nga studiuesit në Suedi dhe Gjermani, se një gjumë i pamjaftueshëm, mund të ndikojë madje edhe në mikroflorën e zorrëve tona. Po për sa orë gjumë kemi realisht nevojë? Përgjigja më e zakonshme duket të jetë “8 orë”.  Por sasia e gjumit që na duhet, varet nga rezistenca biologjike dhe nevojat e trupit tonë. 

Udhëzuesi i Fondacionit Kombëtar të Gjumit në SHBA i vitit 2015, rekomandon për adoleshentët 8-10 orë në ditë, por në përgjithësi një diapazon që shtrihet midis 7-11 orëve. Për foshnjat e porsalindura, diapazoni i përshtatshëm është nga 11-18 orë. Për të rriturit, ai varion nga 7-9 orë, dhe për të moshuarit 5-9 orë. 

Pra siç shihet sasia e gjumit për një organizëm të shëndetshëm, ndryshon për grupe të ndryshme, dhe oraret ndryshojnë me kalimin e kohës. Si mund të përcaktoni orët tuaja të gjumit? Ja 3 këshilla praktike:

Këshilla e parë:Nëse jeni “të lodhur, por ende pa stakuar trurin”, gjumi mund t’ju zërë me vështirësi

Në këto kushte, duket sikur i gjithë problemi është se nuk flini mjaftueshëm. Por nëse do të ishit vërtet pa gjumë, tashmë do të ishit përgjumësh. Dhe po të ishit përgjumësh, do të ishit në gjendje të flinit shpejt. Ne i mendojmë si të ngjashme, por ka një dallim midis përgjumjes dhe lodhjes. 

Ne besojmë se lodhja mund të kurohet duke shkuar në shtrat më herët.

Por përpjekja për të fjetur me forcë kur truri juaj nuk është i përgjumur, është si të përpiqesh të biesh në dashuri me dikë që nuk thjesht nuk ju do. Ky sforcim, vetëm sa do t’ju shkaktojë ankth, para se të hiqni dorë. Prandaj, dëgjojeni trupin tuaj. Nëse jeni vërtet përgjumësh, shkoni në shtrat. Nëse jo, merrumi me diçka tjetër, derisa të vijë koha e duhur.

Këshilla e dytë:Nëse përgjumeni shpesh gjatë ditës, nuk po flini mjaftueshëm gjatë natës

Ka disa mënyra për ta korrigjuar këtë. Nëse keni kohë, vendoseni zilen tuaj në mëngjes 30 minuta më vonë, ose shtrihuni të flini 30 minuta më herët. Nëse ju zë gjumi brenda pak minutash, vazhdoni t’i jepni vetes më shumë kohë për të fjetur. 

Nëse tashmë keni mjaft kohë për të fjetur, por ndiheni ende të përgjumur gjatë ditës, mund të keni një çrregullim të gjumi, siç është apnea e gjumit ose narkolepsia. Për këtë mund të testoni veten me Shkallën e Gjumit Epworth. Nëse rezultati është 10 pikë ose më shumë, duhet të këshilloheni me mjekun, pasi këto çrregullime mund të sjellin rreziqe serioze për shëndetin tuaj. 

Këshilla e tretë:Mbani një orar konstant të kohës së gjumit 

Nuk ka të bëjë vetëm me orët që flini, por edhe me cilësinë e atyre orëve. Fjetja rregullisht 7 orë çdo natë, është shumë më e mirë sesa fletja një natë 4 orë, dhe të nesërmen 10 orë. Një orar i çregullt, mund të shkaktojë përgjumje gjatë ditës një dite, dhe pagjumësi ditën tjetër, çka e çorodit trupin tuaj. 

Një nga gjërat më të mira që mund të bëni për gjumin tuaj dhe funksionimin e ditës, është të zgjoheni çdo ditë në të njëjtën kohë. Mos u shqetësoni për vendosjen e një orari strikt fjetjeje.Sapo të futeni në rutinën e rregullt të gjumit dhe zgjimit, trupi juaj do t’ju njoftojë vetë kur duhet të shkoni në shtrat, duke ju bërë të flini gjumë në kohën e duhur./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse ndikon drita e Hënës së plotë mbi gjumin tonë?

Publikuar

-

Nga

Shumë njerëz thonë se kur Hëna është e plotë, ata qëndrojnë zgjuar, ose e kanë të vështirë të flenë normalisht. Tashmë një studim i fundit, i publikuar në revistën “Current Biology”, i mbështet pretendimet e tyre. Në një studim të vogël të 33 njerëzve, studiuesit zbuluan se fazat e Hënës, ndikojnë në cilësinë e gjumit tonë.

Për tre ditë e gjysmë, subjektet e studimit, që i përkisnin moshës 20-74 vjeç, u mblodhen në një laborator, ku u vëzhguan nivelet e hormoneve të tyre, si dhe modelet e gjumit. “Ne zbuluam se kur afron faza e Hënës së plotë, aktiviteti i elektroencefalogramik (EEG) gjatë gjumit NREM, një tregues i gjumit të thellë, ra me 30 për qind, teksa koha që i duhej subjekteve për të fjetur gjumë u rrit me 5 minuta.

Ndërkohë kohëzgjatja totale e gjumit e vlerësuar me EEG, ishte zvogëluar me 20 minuta. Këto ndryshime, u shoqëruan me një rënie të cilësisë subjektive të gjumit, si dhe me nivele të zvogëluara të melatoninës endogjene, shkruan autorët e studimit.

Duke ditur që njerëzit mund t’i mbajnë zgjuar edhe dritat ndriçuese në rrugë, ne mund të hamendësojmë se një Hënë e plotë, do të kishte në fakt një efekt të ngjashëm. Por pjesa më interesante e studimit, mund të jetë që shqetësimet e gjumit të lidhura me fazat e Hënës, duket se nuk kanë asnjë lidhje me dritën e Hënës.

Në fakt gjatë studimit, shkëlqimi i dritës së Hënës, nuk ishte një faktor ndikues. Subjektet që iu nënshtruan testimit, e kaluan kohën e eksperimentit në një dhomë pa dritare, dhe as që ishin në dijeni se të dhënat e mbledhura do të kishin ndonjë lidhje me fazat e hënës. (Në këtë mënyrë, mund të minimizohen perceptimet apo besimet personale në lidhje me ndikimin e Hënës në gjumin e tyre).

“Ne kemi prova që distanca me fazën më të afërt të Hënës së plotë, ndikon ndjeshëm në gjumin e njeriut, si dhe në nivelet e melatoninës në mbrëmje, kur ato maten në kushte laboratorike të kontrolluara rreptësisht, ku faktorë të tillë si drita dhe perceptimi personal i Hënës mund të përjashtohen si faktorë”- shkruajnë më tej autorët e studimit.

Si reagon trupi i njeriut ndaj diçkaje që nuk është as e dukshme? Një teori, është se kjo është një veti e së kaluarës sonë evolucionare. Ne e dimë që ciklet cirkadiane dhe riprodhuese të disa specieve, janë të lidhura me Hënën. Prandaj, edhe truri i njeriut mund të ketë një version të këtij tipari.

“Ne nuk e dimë nëse njerëzit e kanë ende atë, apo arsyen pse”- tha për CNN Kristian Kajohen nga Spitali Psikiatrik i Universitetit të Bazelit në Zvicër, autori kryesor i studimit. Ky efekt mund të ndryshojë nga burrat tek gratë, thekson një studim i ngjashëm i kryer pak kohë më parë në Angli.

Në atë studim, 205 njerëz u vëzhguan ndërsa flinin (gjithashtu në dhoma pa dritare) gjatë ciklit hënor. “Analizat e vëçanta për burrat dhe gratë, treguan se tek gratë koha totale e gjumit, Faza 4 e gjumit dhe gjumi REM, u zvogëluan kur gjumi përkonte me fazën e Hënës së plotë, ndërsa tek burrat kohëzgjatja e REM, u rrit rreth fazës së Hënës së plotë”- shkruan më tej autorët e këtij studimi.

Asnjë studim nuk është kryer mbi efektin që mund të ketë mosha apo rrethana të tjera mbi cilësinë e gjumit, në raport me fazat e Hënës. Prandaj ka ende shumë për të mësuar. Për ta kuptuar këtë fenomen, shkencëtarët do të duhet të mbledhin më shumë të dhëna nga më shumë njerëz dhe për një periudhë më të gjatë kohore.

LEXO TE PLOTE